Wegwijs · zelfstandig
Eenmanszaak of vennootschap: wat hou je over?
Een ruwe inschatting naast elkaar, wat er verandert, de stappen om een vennootschap op te richten, en wat je je boekhouder vraagt.
In het kort
- In een eenmanszaak is je winst je persoonlijk inkomen: daarop betaal je sociale bijdragen en personenbelasting, die oploopt tot 50%.
- In een vennootschap betaal je jezelf een bezoldiging. Wat de vennootschap overhoudt, wordt belast aan 20% (op de eerste € 100.000, onder voorwaarden) of 25%, en kan je later uitkeren.
- Een vennootschap vraagt meer: een financieel plan, een notaris, een boekhouding met jaarrekening, en een minimumbezoldiging voor het lage tarief.
Wat hou je over, ruw geschat?
Wat er in de vennootschap overblijft:
Eenmanszaak
€ 46.676 per jaar
- Winst€ 90.000
- Sociale bijdragen− € 15.311
- Personenbelasting− € 28.012
Vennootschap
€ 55.440 per jaar
- Bezoldiging€ 50.000
- Sociale bijdragen op je bezoldiging− € 8.506
- Personenbelasting op je bezoldiging− € 11.894
- Vennootschapsbelasting (verlaagd tarief)− € 7.600
- Roerende voorheffing op je dividend (VVPRbis 15%)− € 4.560
Ruw geschat hou je met een vennootschap € 8.764 per jaar meer over.
Niet meegerekend: de gemeentebelasting, de beheerskosten van je sociaal verzekeringsfonds, forfaitaire beroepskosten, voordelen van alle aard (zoals een bedrijfswagen), je gezinssituatie, en de oprichting (de notaris). Een dividend aan 15% (VVPRbis) kan pas vanaf het derde boekjaar na je inbreng; ervoor is het tarief hoger. Een liquidatiereserve is een andere manier om winst later uit te keren. Neem deze inschatting mee naar je boekhouder.
Wat er verder verschilt
- Je privévermogen. In een eenmanszaak is er geen scheiding tussen je zaak en je privébezit. Een BV heeft een eigen vermogen, met uitzonderingen: bij een faillissement binnen drie jaar met te weinig startkapitaal, of als je persoonlijk borg stond. bron
- De oprichting. Het ereloon van de notaris voor een BV is vast: € 217 sinds 1 januari 2024, plus de kosten van de akte en de bekendmaking. bron
- Je winst later uitkeren. Als dividend aan 15% (VVPRbis, vanaf het derde boekjaar na je inbreng) of via een liquidatiereserve. bron
Zo richt je een vennootschap op
- 1Een financieel planVerplicht: je inkomsten en uitgaven over minstens twee jaar, een openingsbalans en balansen na 12 en 24 maanden, met je hypotheses.
- 2Een bankattestDe bank bevestigt dat je inbreng op een rekening op naam van de vennootschap staat.
- 3Statuten en de oprichtingsakteEen BV richt je op met een akte bij de notaris. Breng je je eenmanszaak in, dan beschrijft de notaris die inbreng.
- 4Registratie en bekendmakingBinnen 15 dagen na de akte. Met de neerlegging bestaat de vennootschap als rechtspersoon.
- 5Het aandelenregister en het UBO-registerWie aandelen heeft, en wie de uiteindelijke begunstigden zijn.
- 6Inschrijving in de KBODe vennootschap krijgt een eigen ondernemingsnummer; daarna btw, boekhouding en elk jaar een jaarrekening.
Wat je je boekhouder vraagt
Neem je inschatting van hierboven mee. Dan gaat het gesprek over jouw situatie, niet over de basis.
- ☐ Wat zou ik in mijn situatie netto overhouden als eenmanszaak, en als vennootschap? Met de gemeentebelasting en mijn gezin erbij.
- ☐ Welke bezoldiging moet ik mezelf betalen voor het verlaagd tarief, en wat vind ik nog niet in de minimumbezoldiging?
- ☐ Wat kost de boekhouding en de jaarrekening per jaar, voor een eenmanszaak en voor een vennootschap?
- ☐ Kan ik mijn winst beter uitkeren als dividend, in een liquidatiereserve zetten, of in de vennootschap laten?
- ☐ Wat met mijn VAPZ of een IPT, en met een inkomensverzekering?
- ☐ Wat is het risico voor mijn privévermogen en mijn gezinswoning?
Bronnen (peildatum 21 oktober 2026)
FOD Financiën — Tax rates (personenbelasting): inkomsten 2026: 25% tot € 16.720, 40% tot € 29.510, 45% tot € 51.070, 50% daarboven; belastingvrije som € 11.180 (geraadpleegd 21 oktober 2026)FOD Sociale Zekerheid — Bijdragennota 2026, tabel sociale bijdragen zelfstandigen (20,50% en 14,16%) (2026, geraadpleegd 20 oktober 2026)Unizo — Het verlaagd tarief van de vennootschapsbelasting (25%; 20% op de eerste € 100.000 voor een kleine vennootschap, met een minimumbezoldiging van de zaakvoerder: € 45.000, vanaf inkomstenjaar 2026 € 50.000, onder voorbehoud van de wet), laatst gewijzigd 6 juli 2026 (geraadpleegd 21 oktober 2026)Jubel — Harmonisatie liquidatiereserve en VVPRbis (VVPRbis: 15% vanaf het derde boekjaar na de inbreng; liquidatiereserve na drie jaar) (geraadpleegd 21 oktober 2026)VLAIO — Oprichten van een vennootschap (financieel plan, bankattest, statuten, akte, registratie, openbaarmaking, register, UBO) (geraadpleegd 21 oktober 2026)Notaris.be — Een vennootschap oprichten (vast ereloon voor de oprichting van een BV sinds 1 januari 2024) (geraadpleegd 21 oktober 2026)Notaris.be — De verschillende manieren om te ondernemen (eenmanszaak: geen scheiding met je privévermogen; BV: eigen vermogen, met uitzonderingen) (geraadpleegd 21 oktober 2026)