Zelfstandig worden: wat verandert er, en wat hou je over?
Wat je verliest en wint tegenover je job, welke winst je nodig hebt om netto evenveel te houden, en de stappen om te starten.
In het kort
- Als zelfstandige betaal je zelf je sociale bijdragen, per kwartaal, en bouw je zelf je aanvullend pensioen op.
- Vakantiegeld, eindejaarspremie en een groepsverzekering krijg je niet meer vanzelf: die zitten in wat je zelf aanrekent.
- Je kan ook eerst in bijberoep starten, naast je job.
Hoeveel moet je verdienen om evenveel te houden?
Winst die je nodig hebt
€ 53.505 per jaar
Na je kosten, en vóór je sociale bijdragen en belasting. Dan hou je als zelfstandige ongeveer € 2.600 per maand over, zoals nu.
- Winst€ 60.000
- Sociale bijdragen− € 10.207
- Personenbelasting− € 15.628
- Je houdt over€ 34.164 per jaar, € 2.847 per maand
Een ruwe inschatting met de belastingschijven van 2026 en de sociale bijdragen van 2026. Niet meegerekend: de gemeentebelasting (verschilt per gemeente), de beheerskosten van je sociaal verzekeringsfonds, kinderen ten laste en het huwelijksquotiënt, btw, en wat je zelf voor later opzijzet (zoals een VAPZ). Een boekhouder rekent je echte situatie uit.
Wat er verandert
- Sociale bijdragenWerknemer: 13,07% van je brutoloon, rechtstreeks ingehouden. Je werkgever betaalt er nog bijdragen bovenop.Zelfstandige: 20,5% van je netto belastbaar beroepsinkomen (14,16% op het deel tussen € 75.024,54 en € 110.562,42), per kwartaal, met een minimum. Plus de beheerskosten van je sociaal verzekeringsfonds. bron
- Aanvullend pensioenWerknemer: Vaak een groepsverzekering, betaald door je werkgever.Zelfstandige: Je bouwt het zelf op, bijvoorbeeld met een VAPZ: dat geeft belastingvoordeel en verlaagt je sociale bijdragen. bron
- Als je ziek wordtWerknemer: Je werkgever betaalt eerst je loon door, daarna het ziekenfonds.Zelfstandige: Een uitkering van het ziekenfonds vanaf de eerste dag, als je minstens 8 dagen ongeschikt bent. Je geeft het aan binnen 7 kalenderdagen. Een inkomensverzekering kan je zelf afsluiten. bron
- Als je werk stoptWerknemer: Een werkloosheidsuitkering, onder voorwaarden.Zelfstandige: Het overbruggingsrecht: een uitkering bij stopzetting, hoogstens 12 maanden en onder voorwaarden. bron
- Vakantiegeld, eindejaarspremie, extralegale voordelenWerknemer: Via je werkgever en je sector.Zelfstandige: Niet vanzelf: je voorziet het zelf, uit je winst.
- KostenWerknemer: Een forfait voor beroepskosten, tenzij je je echte kosten bewijst.Zelfstandige: Je trekt je echte beroepskosten af. Daar staan nieuwe kosten tegenover: een boekhouder, verzekeringen, je ondernemingsnummer. bron
Zo start je
- 1Zet je plan op papierWie zijn je klanten, wat vraag je, wat kost het je? Bij een vennootschap is een financieel plan verplicht.
- 2Kies je sociaal verzekeringsfondsTen vroegste 6 maanden vóór je start, ten laatste op de dag zelf. Daar betaal je je sociale bijdragen, per kwartaal.
- 3Schrijf je in bij een ondernemingsloketJe krijgt een ondernemingsnummer in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Het loket vraagt er een vergoeding voor.
- 4Activeer je btw-nummerDat is je ondernemingsnummer met BE ervoor. Zelf activeren via MyMinfin is gratis.
- 5Laat je ziekenfonds het wetenZodat jij en je gezin verzekerd blijven bij ziekte of een ongeval.
- 6Vergunningen en verzekeringenSommige beroepen vragen een vergunning. Kijk ook welke verzekeringen je nodig hebt, zoals een beroepsaansprakelijkheid of een inkomensverzekering.
Naast je job starten kan ook, in bijberoep: de stappen bij VLAIO. Wie al zelfstandige is, vindt bij eenmanszaak of vennootschap de volgende stap.
Bronnen (peildatum 21 oktober 2026)
FOD Financiën — Tax rates (personenbelasting): inkomsten 2026: 25% tot € 16.720, 40% tot € 29.510, 45% tot € 51.070, 50% daarboven; belastingvrije som € 11.180 (geraadpleegd 21 oktober 2026)FOD Sociale Zekerheid — Bijdragennota 2026, tabel sociale bijdragen zelfstandigen (20,50% en 14,16%) (2026, geraadpleegd 20 oktober 2026)RSZ (socialsecurity.be) — Welke bijdragen? Werknemers betalen 13,07% van hun brutoloon (geraadpleegd 21 oktober 2026)RIZIV — Aangifte en erkenning van je arbeidsongeschiktheid als zelfstandige (aangifte binnen 7 kalenderdagen; uitkering vanaf de eerste dag als je minstens 8 dagen ongeschikt bent) (geraadpleegd 21 oktober 2026)VLAIO — Overbruggingsrecht voor zelfstandigen (uitkering bij stopzetting, hoogstens 12 maanden, onder voorwaarden) (geraadpleegd 21 oktober 2026)VLAIO — Opstarten in 7 stappen (sociaal verzekeringsfonds, ondernemingsloket en KBO, btw, ziekenfonds, vergunningen) (geraadpleegd 21 oktober 2026)VLAIO — Welke stappen moet je ondernemen om te starten als zelfstandige in bijberoep? (geraadpleegd 21 oktober 2026)