Pensioensparen, stap voor stap
Hoe het werkt, hoe je de 30% belastingvoordeel krijgt, en wat het oplevert naast of in plaats van een ETF.
Deze uitleg rekent met een voorbeeld. Met jouw cijfers? Doe de gratis pensioencheck, zonder account.
In het kort
- Pensioensparen is zelf sparen voor later, bij een bank of verzekeraar.
- Je krijgt een korting op je belastingen voor wat je elk jaar stort.
- Hier lees je stap voor stap hoe het werkt, en reken je je eigen geval door.
- 1Check eerst: betaal je belasting?Je krijgt 30% van wat je stort terug, maar nooit meer dan de belasting die je betaalt. Betaal je geen belasting, dan krijg je niets terug. Kijk op je loonbrief naar de bedrijfsvoorheffing: dat is de belasting die al van je loon afgaat. Om de volle € 315,00 terug te krijgen, betaal je over het jaar minstens dat bedrag aan belasting. Met enkel een studentenjob, of als je pas in het najaar begint te werken, is dat vaak niet zo.
- 2Weet bij wie je het doetPensioensparen doe je niet bij de overheid, maar bij een bank (een pensioenspaarfonds) of een verzekeraar (een pensioenspaarverzekering). De overheid geeft alleen het belastingvoordeel. Er zijn drie vormen: een fonds (geen garantie, de laagste kosten), een (een klein gewaarborgd rendement, hoge instapkosten) en een (belegt in fondsen zonder garantie, met hogere jaarlijkse kosten). De rekenhulp hieronder zet ze naast elkaar. Je kan vanaf 18 jaar starten.
- 3Kies je bedragTwee mogelijkheden per jaar: tot € 1.050,00 met 30% terug (max. € 315,00), of tot € 1.350,00 met 25% terug. Voor het hogere bedrag moet je elk jaar uitdrukkelijk akkoord geven aan je bank. Let op de “pensioenval”: stort je tussen € 1.050,00 en € 1.260,00, dan krijg je minder terug dan bij precies € 1.050,00. Je mag maandelijks storten of in één keer.
- 4Stort vóór 31 decemberWat je in een kalenderjaar stort, telt voor de belasting van dat jaar. Een storting in januari telt pas voor het jaar erna.
- 5Het volgende voorjaar: je belastingaangifteJe bank stuurt een attest (281.60). In Tax-on-web staat het bedrag meestal al ingevuld, in code 1361 (of 2361 voor je partner). Kijk het na voor je je aangifte indient. Je kan het voordeel maar voor één pensioenspaarcontract per jaar krijgen.
- 6Je krijgt het voordeel met je aanslagbiljetHet geld komt dus ongeveer een jaar na je storting: als terugbetaling, of als minder belasting die je moet bijbetalen. Het verlaagt ook je gemeentebelasting een beetje.
- 7Stoppen of minder storten magJe bent niet verplicht om elk jaar te storten. Stop je, dan blijft wat er al staat gewoon staan en groeien tot je 60e. Je kan je volledige spaarpot naar een andere bank of een ander fonds overzetten, meestal zonder belasting. Een gedeeltelijke overdracht wordt wel belast.
- 8Op je 60e — en niet vroegerOp je 60e houdt de overheid eenmalig 8% in. Bij een pensioenspaarfonds is dat niet 8% van wat er echt op je rekening staat, en ook niet van je winst alleen. Het is 8% van een bedachte som: al je stortingen, alsof elk ervan 4,75% per jaar opbracht tot je 60e. Doet je fonds het beter, dan betaal je in verhouding minder; doet het slechter, dan meer. Voorbeeld: van je 23e tot je 60e elk jaar € 1.050,00 geeft een bedachte som van ongeveer € 105.800, dus ongeveer € 8.460 belasting — of je fonds nu € 98.000 of € 177.000 waard is. Bij een pensioenspaarverzekering ligt het anders: tak 21 op je stortingen met de gewaarborgde intrest, tak 23 op de echte waarde van je contract. Daarna betaal je er geen belasting meer op en kan je erover beschikken. Haal je je geld vóór je 60e op, dan betaal je vaak 33%: meer dan je ooit terugkreeg. Geld in pensioensparen kan je dus niet zonder verlies gebruiken voor een buffer of een woning.
- 9Na je 60e: laten staan of blijven stortenJe hoeft niets op te nemen op je 60e. Laat je het staan, dan blijft het belegd en groeit het verder, zonder nieuwe belasting — ook geen meerwaardebelasting. Je kan het opnemen wanneer je wil. Je mag ook blijven storten tot en met het jaar waarin je 64 wordt: je krijgt dan nog altijd 30% (of 25%) terug, en op die stortingen gaat geen 8% meer af. Het voordeel blijft wel beperkt tot de belasting die je dan betaalt. In de rekenhulp hieronder kan je kiezen wanneer je opneemt en of je blijft storten.
Fondsen verschillen sterk
Over 20 jaar haalden pensioenspaarfondsen tussen 3,1% en 6,4% per jaar. Dezelfde €1.000 groeide in het ene fonds tot €3.524, in het andere tot €1.858. Het rendement en de kosten van je eigen fonds vind je op de factsheet; in de rekenhulp hieronder kan je ermee rekenen.
Bron: Curvo — ETF vs pensioensparen (11 augustus 2026)Pensioensparen, een ETF, of allebei?
Je zet elk jaar hetzelfde bedrag opzij. Alleen de verdeling verschilt. We rekenen tot je 60e: dan wordt pensioensparen belast en kan je erover beschikken.
Hoeveel daarvan naar pensioensparen, per jaar
Welke vorm van pensioensparen
Pensioenspaarfonds, bij een bank. Belegt in aandelen en obligaties, geen garantie. Gemiddeld 1,93% instapkost en 1,24% per jaar.
Betaal je dit jaar al een volledig jaar belasting?
Welk rendement neem je aan? Dit bepaalt de uitkomst het meest — en niemand kent het vooraf.
Wereldindex (MSCI World, in euro, met dividenden): gemiddeld per jaar van eind 2000 tot september 2026, bijna 26 jaar met twee grote crashes. Bron: MSCI.
Argenta Pensioenspaarfonds (20 jaar) en KBC Pricos (10 jaar, ~4,4%): na lopende kosten.
Belfius Life Plan — gewaarborgd, verschilt per verzekeraar.
Tak 23: 3,40% per jaar. Er bestaat geen gepubliceerd gemiddelde, dus rekenen we met dezelfde beleggingen als het pensioenspaarfonds, maar met de kosten van tak 23 (2,34% in plaats van 1,24% per jaar).
Wat kost een ETF-aankoop bij jouw broker?
Hoe vaak koop je?
Standaard € 2,50 per aankoop: bij Belgische brokers kost een kleine ETF-order doorgaans tussen € 1,00 en € 6,00. Je vindt je eigen tarief op je aankoopborderel.
Wat je op je 60e netto hebt, na alle kosten en belastingen. Je eigen inleg is overal € 66.600 (37 jaar × € 1.800). Daaronder: wat dat bedrag vandaag waard is, bij 2% inflatie per jaar (het doel van de ECB, geen voorspelling).
Alles in een ETF
Hoogst bij deze aannames€ 249.756
≈ € 120.035 in koopkracht van vandaag
Meerwaardebelasting ETF: −€ 18.684
Elk jaar € 1.050 in een pensioenspaarfonds, de rest in een ETF
€ 233.593
≈ € 112.268 in koopkracht van vandaag
Belasting teruggekregen: € 11.655 · 8% op je 60e: −€ 8.462 · Meerwaardebelasting ETF: −€ 9.965
Van je belastingvoordeel betaal je op je 60e ongeveer 73% terug via de eindbelasting.
1 jaar pensioenspaarfonds, daarna alles in een ETF
€ 247.502
≈ € 118.952 in koopkracht van vandaag
Belasting teruggekregen: € 315 · 8% op je 60e: −€ 468 · Meerwaardebelasting ETF: −€ 17.984
Van je belastingvoordeel betaal je op je 60e ongeveer 148% terug via de eindbelasting.
De drie vormen naast elkaar
Elk jaar € 1.050 pensioensparen, de rest in een ETF. Netto op je 60e.
Tik op een vorm om de berekeningen hierboven en hieronder ermee te doen. Tak 21 levert minder op, maar is de enige vorm met een gewaarborgd rendement: daar betaal je voor met zekerheid in plaats van met kans.
Hoeveel jaar pensioensparen, daarna alles in een ETF?
De balken tonen het verschil tussen de uitkomsten.
Het omslagpunt: met een pensioenspaarfonds die 4,5% haalt, komt elk jaar pensioensparen hoger uit zolang de ETF minder dan 6,0% per jaar haalt. Haalt de ETF meer, dan komt alles in een ETF hoger uit. Het verschil tussen de twee rendementen beslist dus, niet de 30% alleen.
Pensioensparen: je geld zit vast tot je 60e. Haal je het vroeger op, dan betaal je vaak 33% belasting — meer dan je ooit terugkreeg. Stoppen met storten mag wel: wat er al staat, blijft staan tot je 60e.
ETF: je kan altijd verkopen, maar de waarde schommelt sterk. De wereldindex zakte tussen 2000 en 2009 met 65% en had jaren nodig om te herstellen. Een pensioenspaarfonds belegt meestal maar een deel in aandelen: lager rendement, maar ook minder schommeling.
Dit is een rekenvoorbeeld met jouw aannames, geen advies. Wat bij jou past, hangt ook af van hoe lang je dit geld kan missen en hoeveel schommeling je aankan. Annoro verkoopt vandaag geen ETF en geen pensioenspaarproduct.
Met deze kosten rekenen we+
- Instapkost: 1,93% van elke storting (gemiddelde van pensioenspaarfondsen, FSMA).
- Lopende kosten (gemiddeld 1,24% per jaar): zitten al in het rendement, want fondsen publiceren hun rendement na kosten.
- Eindbelasting: 8% op je 60e, berekend op je stortingen aan een fictief rendement van 4,75%.
- Lopende kosten van de ETF: 0,17% per jaar, van het rendement afgetrokken (de wereldindex-ETF die Annoro volgt, factsheet).
- Beurstaks: 0,12% bij elke aankoop en bij de verkoop.
- Orderkost: € 2,50 per aankoop (12 per jaar) en bij de verkoop (voorbeeld; bij Belgische brokers doorgaans € 1,00 tot € 6,00).
- Meerwaardebelasting: 10% op de winst boven de vrijstelling, bij één verkoop op het einde.
Niet meegerekend
- Uitstapkosten: op je 60e worden er doorgaans geen aangerekend; bij een overdracht naar een ander contract soms wel.
- Belasting als je vóór je 60e opneemt (vaak 33%).
- Een hogere orderkost bij een grote verkoop: veel brokers rekenen dan een percentage.
- Wisselkoerskosten (niet nodig bij een ETF in euro).
- Effectentaks: alleen boven 1.000.000 euro op één rekening (0,3% per jaar).
- Belasting op dividenden: we gaan uit van een ETF die ze herbelegt (kapitaliserend).
Hoe is dit berekend?+
- Jaar per jaar tot je 60e, met één storting per jaar. Ook na je 60e blijf je je budget opzijzetten; wat niet naar pensioensparen gaat, gaat naar de ETF.
- Kosten zijn FSMA-gemiddelden (cijfers 2020). Pensioenspaarfonds: 1,93% instapkost, daarna het rendement dat je koos (al na lopende kosten). Op je 60e 8% belasting, niet op je echte kapitaal maar op je stortingen aan een fictief rendement van 4,75%.
- Tak 21: 6,32% instapkost, daarna het gewaarborgde rendement. De 8% gaat over je stortingen (min kosten) aan die gewaarborgde intrest. Winstdeelname komt er soms bij en is vrijgesteld; die rekenen we niet mee.
- Tak 23: 2,83% instapkost en 2,34% lopende kost per jaar. De 8% gaat over de echte waarde van je contract op je 60e.
- De belastingvermindering (30% of 25%) komt een jaar later terug met je aanslagbiljet en gaat dan naar de ETF — anders vergelijk je niet hetzelfde eigen geld. Ze daalt ook je gemeentebelasting een beetje; dat tellen we niet mee, dus pensioensparen ligt in werkelijkheid iets hoger.
- ETF: 0,17% lopende kosten per jaar, 0,12% beurstaks bij elke aankoop en bij de verkoop, en een orderkost van € 2,50 per aankoop (12 per jaar; gaat alleen je belastingteruggave naar de ETF, dan één aankoop per jaar) en bij de verkoop. Op je 60e alles in één keer verkocht: 10% meerwaardebelasting op de winst boven de vrijstelling: € 10.000 per jaar, plus wat doorschuift in de jaren dat je niets verkoopt (€ 15.000 in het jaar dat je verkoopt). Wie elk jaar een deel winst neemt, betaalt minder — dat rekenen we niet uit.
- De rendementen zijn gemiddelden uit het verleden. In werkelijkheid gaat het elk jaar anders, en een slechte periode vlak voor je opname weegt zwaar.
Bronnen (peildatum 2 oktober 2026)
MSCI — MSCI World Index (EUR) factsheet, netto rendementen (stand 30 september 2026) (geraadpleegd 6 oktober 2026)De Nederlandsche Bank — ECB kiest voor simpel en helder inflatiedoel (2%) (geraadpleegd 6 oktober 2026)Curvo — ETF vs pensioensparen (11 augustus 2026) (geraadpleegd 6 oktober 2026)FOD Financiën — Pensioensparen (voorwaarden, attest 281.60, code 1361/2361) (geraadpleegd 2 oktober 2026)Wikifin — Pensioensparen (plafonds 2026) (geraadpleegd 2 oktober 2026)Wikifin — Tips voor pensioensparen (vroeger opnemen, overdragen) (geraadpleegd 2 oktober 2026)MSCI — MSCI World Index (EUR) factsheet (cijfers 31 augustus 2026)Curvo — MSCI World index, rendement sinds 1978 (28 juli 2026)Wikifin — Hoe wordt je pensioensparen belast? (basis per vorm, na je 60e) (geraadpleegd 2 oktober 2026)Belfius — U bent 60 jaar (doorsparen tot 64) (geraadpleegd 2 oktober 2026)Curvo — Pensioensparen: belastingen (opnemen na 60, geen meerwaardebelasting) (11 augustus 2026)FSMA — Onderzoek naar kosten binnen de tweede en derde pensioenpijler (tabel 20, 23) (april 2024, cijfers 2020)Curvo — Meerwaardebelasting in België (geraadpleegd 2 oktober 2026)